جدید
دیدگاه
برچسب ها

نقش معلمان در کاهش اضطراب امتحان

هر امتحان و آزموني هيجان و اضطراب خاص خود را دارد. همه هنر انسان در اين است که با حداقل اضطراب از عهده انجام بزرگترين امتحانات برآيد.

انسان بالقوه موجودي است کمال طلب، تشويق پذير و تنبيه گريز و براين اساس، نوجوانان نيز همواره طالب آنند که رفتارهايشان مورد تائيد و تشويق ديگران، بالاخص الگوهاي مطلوب آنها واقع شود.
سه عامل مهم در كاهش اضطراب امتحان دانش آموزان
همچنين اين نياز کاملا فطري و طبيعي است که همه انسان ها بخصوص نوجوانان دوست داشته باشند به گونه اي که هستند مورد توجه، تائيد و تشويق ديگران قرار گيرند. لذا فرايند ارزشيابي به هر صورتي که باشد چندان خوشايند ايشان نيست، ولو اينکه انجام آزمون نتيجه اي خوشايندتر همراه داشته باشد.
به طور کلي انسان دوست ندارد رفتارهايش همواره مورد ارزيابي و نقادي ديگران واقع شود و به همين دليل هر زمان که در موقعيت امتحان و آزمون قرار مي گيرد، به گونه اي دچار اضطراب مي گردد. البته بديهي است که وجود اضطراب به خودي خود امري غيرعادي نيست اما آنچه که مي تواند به عنوان يک عامل آزاردهنده و بازدارنده مورد توجه قرار گيرد، شدت هيجان زدگي و يا اضطراب فوق العاده اي است که به هنگام حضور در محافل اجتماعي يا شرکت در آزمون هاي مختلف دامنگير بعضي از افراد مي شود. بنابراين يکي از رسالت هاي مهم معلمان توجه به عامل اضطراب و اتخاذ تدابيري لازم براي کاهش آن در ميان کودکان و نوجوانان مبتلاست.
زماني که دانش آموزان به طور چشمگيري دچار اضطراب شوند، چنين اضطرابي مي تواند آثار زيستي و رواني زيانباري را به همراه داشته باشد. اضطراب شديد بر غده درون ريز و برون ريز اثر گذاشته، با متاثر کردن ذهن انسان زمينه هاي فراموشي هاي زودگذر و خطاي ادراک را فراهم مي سازد. به همين دليل در بسياري از موارد، نتايج حاصل از آزمون هاي انجام شده از دانش آموزاني که شديدا دچار اضطراب مي شوند، بيانگر فراموشي هاي آني و خطاهاي ادراکي آنهاست. در اين ميان نوجوانان کمرو و خجالتي در شرايط امتحان بيش از ديگران دچار اضطراب مي شوند.

اضطراب ناشي از امتحان نه تنها باعث مي شود که دانش آموزان نتوانند با مهارت و سرعت مناسب و به طور کاملا واضح فکر کرده، پاسخ هاي مطلوب را ارائه دهند، بلکه آرامش رواني آنها را نيز به مخاطره مي اندازد. بسياري از اختلالات رواني و بيماري هاي جسماني در کودکان و نوجوانان ناشي از يک منبع قوي اضطراب است.
همواره شايسته است با درک صحيح از ماهيت تفاوت هاي فردي و شناخت درست از ويژگي هاي ذهني، رواني و جسمي دانش آموزان، از مقايسه بي مورد نوجوانان با يکديگر اجتناب ورزيده، رقابت هاي فردي و گروهي را صرفا در شرايط عادلانه و با در نظر گرفتن تفاوت هاي فردي و فراهم ساختن محيطي صميمي ودوست داشتني ايجاد کرد.

سه عامل مهم در كاهش اضطراب امتحان دانش آموزان
همچنين اين نياز کاملا فطري و طبيعي است که همه انسان ها بخصوص نوجوانان دوست داشته باشند به گونه اي که هستند مورد توجه، تائيد و تشويق ديگران قرار گيرند. لذا فرايند ارزشيابي به هر صورتي که باشد چندان خوشايند ايشان نيست، ولو اينکه انجام آزمون نتيجه اي خوشايندتر همراه داشته باشد.
به طور کلي انسان دوست ندارد رفتارهايش همواره مورد ارزيابي و نقادي ديگران واقع شود و به همين دليل هر زمان که در موقعيت امتحان و آزمون قرار مي گيرد، به گونه اي دچار اضطراب مي گردد. البته بديهي است که وجود اضطراب به خودي خود امري غيرعادي نيست اما آنچه که مي تواند به عنوان يک عامل آزاردهنده و بازدارنده مورد توجه قرار گيرد، شدت هيجان زدگي و يا اضطراب فوق العاده اي است که به هنگام حضور در محافل اجتماعي يا شرکت در آزمون هاي مختلف دامنگير بعضي از افراد مي شود. بنابراين يکي از رسالت هاي مهم معلمان توجه به عامل اضطراب و اتخاذ تدابيري لازم براي کاهش آن در ميان کودکان و نوجوانان مبتلاست.
زماني که دانش آموزان به طور چشمگيري دچار اضطراب شوند، چنين اضطرابي مي تواند آثار زيستي و رواني زيانباري را به همراه داشته باشد. اضطراب شديد بر غده درون ريز و برون ريز اثر گذاشته، با متاثر کردن ذهن انسان زمينه هاي فراموشي هاي زودگذر و خطاي ادراک را فراهم مي سازد. به همين دليل در بسياري از موارد، نتايج حاصل از آزمون هاي انجام شده از دانش آموزاني که شديدا دچار اضطراب مي شوند، بيانگر فراموشي هاي آني و خطاهاي ادراکي آنهاست. در اين ميان نوجوانان کمرو و خجالتي در شرايط امتحان بيش از ديگران دچار اضطراب مي شوند.

اضطراب ناشي از امتحان نه تنها باعث مي شود که دانش آموزان نتوانند با مهارت و سرعت مناسب و به طور کاملا واضح فکر کرده، پاسخ هاي مطلوب را ارائه دهند، بلکه آرامش رواني آنها را نيز به مخاطره مي اندازد. بسياري از اختلالات رواني و بيماري هاي جسماني در کودکان و نوجوانان ناشي از يک منبع قوي اضطراب است.
همواره شايسته است با درک صحيح از ماهيت تفاوت هاي فردي و شناخت درست از ويژگي هاي ذهني، رواني و جسمي دانش آموزان، از مقايسه بي مورد نوجوانان با يکديگر اجتناب ورزيده، رقابت هاي فردي و گروهي را صرفا در شرايط عادلانه و با در نظر گرفتن تفاوت هاي فردي و فراهم ساختن محيطي صميمي ودوست داشتني ايجاد کرد.

سه عامل مهم در كاهش اضطراب امتحان  
درجات كمي از اضطراب براي پيشبرد زندگي طبيعي است ولي مقدار زياد آن مانع پيشرفت بوده و حتي توانايي انجام كار را از فرد مضطرب مي گيرد.

نشانه هاي جسماني اضطراب عبارتند از: لرزش، عرق كردن دستها، عرق كردن بدن، افزايش ضربان قلب، كوتاهي تنفس، تنش عضلات، سرخ شدن يا گيج شدن، از دست دادن رشته افكار، ناراحتي گوارشي، صداي لرزان، اضطراب امتحان هم يكي از انواع آن مي باشد كه براي كاهش آن اوليا، سيستم آموزش و پرورش و خود دانش آموز با هماهنگي يكديگر مي توانند نقش مؤثري داشته باشند.

نقش خانواده
– محيط خانواده و جو عاطفي حاكم بر آن بايد دور از تنشهاي عاطفي ومشاجره باشد.
– سعي شود در ايام امتحانات رفت و آمد و ميهماني هاي خانوادگي تعطيل يا محدود گردد.
– محيط فيزيكي آرام و بي سر و صدا براي مطالعه دانش آموزان فراهم نماييد.
– به استراحت و خواب دانش آموزان توجه كافي داشته باشيد.
– وظايف خانگي محوله به دانش آموزان را حذف يا كاهش دهيد.
– در هنگام امتحانات دانش آموزان نياز به حمايت عاطفي و اطمينان بخش بيشتري دارند.
– ساعات تماشاي برنامه هاي تلويزيون تا حد امكان كاهش يابد.
– از ايجاد ترس و دلهره بي جا در بچه ها خودداري نماييد.
– از توقعات بي جا و فشار بيش از حد براي مطالعه خودداري نماييد.
– در صورتي كه فرزندتان از موفقيت در يكي از امتحانات رضايت خاطر نداشت، مورد حمايت قرار گيرد و از سرزنش نمودن او خودداري كنيد.
– از حبس كردن دانش آموز در اتاق براي مطالعه كردن خودداري شود و به دانش آموز اجازه استراحت و تفريح لازم نيز داده شود.
– تغذيه دانش آموز مناسب و مقوي باشد.
– انتظارات بالا و بيش از حد توانايي از فرزندان مي تواند در ايجاد اضطراب و شدت آن مؤثر باشد پس انتظارت مذكور را تعديل نماييد.
– كمال گرايي بيش از حد والدين و وسواس شديد خانواده نسبت به نمرات بالا باعث ايجاد اضطراب در فرزندان مي شود.
– از مقايسه فرزندان با يكديگر و با ديگران پرهيز كنيد.
– از تأكيد بيش از حد بر درس خواندن اجتناب كنيد. نقش مديران در مدرسه
– برنامه امتحاني را چند هفته قبل از شروع امتحانات به دانش آموزان اعلام كنيد.
– فاصله بين جلسات امتحان را با توجه به سختي يا آساني دروس تنظيم نماييد.
– پس از تهيه برنامه امتحاني تا آنجا كه ممكن است تغيير جديدي در برنامه ايجاد نكنيد.
– از برگزاري امتحانات با وقت بسيار كم اجتناب نمائيد.
– چند دقيقه قبل از شروع امتحان دانش آموزان به محل برگزاري امتحان بروند.
– محل برگزاري امتحان داراي تهويه مناسب، نور كافي، دماي مناسب و صندلي مناسب باشد. در سالن يا نزديكي آن، آب آشاميدني در دسترس باشد.
– در حد ممكن از نيمكت ها و يا صندلي هاي سالم در جلسه امتحان استفاده نماييد.
– محل برگزاري امتحان، عاري از هرگونه عوامل مزاحم از قبيل سر و صدا باشد.
– با دانش آموزان به صورت اطمينان بخش و اميدواركننده در كلاس و جلسه امتحان برخورد كنيد.
– قبل از شروع جلسه فاصله افراد رعايت شده باشد تا در حين برگزاري جلسه نيازي به جابجايي و حركت نباشد.
– در شروع جلسه آياتي از كلام الله مجيد قرائت شده و چند جمله دعاي مناسب بيان گردد.
– بعد ازشروع جلسه امتحان دانش آموزان را جابجا نكنيد.
– در جلسه امتحان دبير مربوط به درس حتماً حضور داشته باشد و با جملات اطمينان بخش دانش آموزان را آرام نماييد.
– مراقبين در حين برگزاري جلسات با يكديگر صحبت نكنند.
– سعي شود مراقبين بالاي سر دانش آموزان زياد توقف نكنند.
– اگر مراقبين مشاهده كردند كه دانش آموز جواب را اشتباه نوشته او را سرزنش نكنند.
– از برخورد شديد با دانش آموزان خاطي اجتناب شود.
– مراقبين با تبسم و بيان مطلبي نشاط انگيز تنش هاي احتمالي دانش آموزان را كاهش دهند.
– در ابتداي جلسه امتحان راهنمايي و توضيح كافي پيرامون آن آزمون داده شود و در حين جلسه از توضيح اضافي كه موجب حواس پرتي آنان مي شود اجتناب نماييد.
– سؤالات امتحاني، خوانا و از كيفيت بالا و مناسب برخوردار باشد.
– با دانش آموزان در حين انجام امتحان گفت و گو نشود.
– در صورت نياز پيش نويس در اختيار دانش آموزان قرار داده شود. نقش معلمين در مدرسه
– جلسه امتحان دادگاه حسابرسي نيست و امتحان انتقام نيست.
– قبل از اتمام كلاسها و شروع امتحانات به دانش آموزان اطمينان بدهيد و آنها را از امتحان نترسانيد.
– به دانش آموزان بگوييد كه سؤالات از كتاب درسي آنهاست و آنها فقط با مطالعه كتابهاي درسي خود به راحتي مي توانند به سؤالات پاسخ دهند.
– قبل از امتحانات اصلي از امتحانات مستمر وخودآزمايي به منظور آشنا كردن دانش آموزان با سؤالات و نحوه امتحان استفاده گردد.
– از ايجاد رقابت ناسالم در ميان دانش آموزان اجتناب شود.
– هدف امتحان بايد ارزيابي دانسته هاي دانش آموزان باشد، نه ندانسته هاي آنان.
– از انتظار و توقع بيش از حد در طرح سؤالات امتحان اجتناب نماييد.
– در طرح سؤال اصول سنجش و اندازه گيري خصوصاً سطح دشواري سؤالات را رعايت نمائيد.
– در ارزشيابي ميزان يادگيري دانش آموزان نبايد فقط نمره امتحان راملاك و معيار قرار داد و از ديگر شيوه هاي ارزشيابي نيز استفاده كنيد و سعي نماييد سؤالات دشوار را در شماره هاي آخر قرار دهيد.

نقش معلمين در کاهش اضطراب امتحان

1 ـ جلسه امتحان دادگاه حسابرسي نيست و امتحان انتقام نيست .
2 ـ قبل از اتمام کلاسها و شروع امتحانات به دانش آموزان اطمينان بدهيد و آنها را از امتحان نترسانيد.
3 ـ به دانش اموزان بگوييد که سئوالات از کتاب درسي آنهاست و آنها فقط با مطالعه کتابهاي درسي خود به راحتي مي توانند به سئوالات پاسخ دهند.
4 ـ قبل از امتحانات اصلي از امتحانات مستمر و خود آزمايي به منظور آشناکردن دانش آموزان با سئوالات و نحوه امتحان استفاده گردد.
5 ـ از ايجاد رقابت ناسالم در ميان دانش آموزان اجتناب شود .
6 ـ هدف امتحان بايد ارزيابي دانسته هاي دانش آموزان باشد , نه ندانسته هاي آنان .
7 ـ از انتظار و توقع بيش از حد در طرح سئوالات امتحان اجتناب نماييد .
8ـ در طرح سئوال , اصول سنجش و اندازه گيري خصوصا سطح دشواري سئوالات را رعايت نمائيد.
9 ـ در ارزشيابي ميزان يادگيري دانش آموزان نبايد فقط نمره امتحان را ملاک و معيار قرارداد و از ديگر شيوه هاي ارزشيابي نيز استفاده کنيد و سعي نمايند. سئوالات دشوار را در شماره هاي آخر قرار دهيد.

نقش مديران در کاهش اضطراب امتحان
1 ـ برنامه امتحاني را چند هفته قبل از شروع امتحانات به دانش آموزان اعلام کنيد.
2 ـ فاصله بين جلسات امتحان را باتوجه به سختي يا آساني دروس تنظيم نمائيد.
3 ـ پس از تهيه برنامه امتحاني تا آنجا که ممکن است , تغيير جديدي در برنامه ايجاد نکنيد.
4 ـ از برگزاري امتحانات با وقت بسيارکم اجتناب نمائيد .
5ـ چند دقيقه قبل از شروع امتحان دانش آموزان به محل برگزاري امتحان بروند.
6 ـ محل برگزاري امتحان داراي تهويه مناسب , نور کافي , دماي مناسب و صندلي مناسب باشد. در سالن يا نزديکي آن , آب آشاميدني در دسترس باشد.
7 ـ در حد ممکن از نيمکت ها و يا صندلي هاي سالم در جلسه امتحان استفاده نمائيد.
8ـ محل برگزاري امتحان , عاري از هرگونه عوامل مزاحم از قبيل سروصدا باشد.
9 ـ با دانش آموزان به صورت اطمينان بخش و اميدوارکننده در کلاس و جلسه امتحان برخورد کنيد.
10 ـ قبل از شروع جلسه فاصله افراد رعايت شده باشد تا در حين برگزاري جلسه نيازي به جابجايي و حرکت نباشد.

11 ـ در شروع جلسه آياتي از کلام الله مجيد قرائت شده و چند جمله دعاي مناسب بيان گردد.
12 ـ بعد از شروع جلسه امتحان دانش آموزان را جابجا نکنيد .
13 ـ در جلسه امتحان , دبير مربوط به درس حتما حضور داشته باشد و با جملات اطمينان بخش دانش اموزان را آرام نمايد.
14ـ مراقبين در حين برگزاري جلسات با يکديگر صحبت نکنند .
15 ـ سعي شود مراقبين بالاي سر دانش آموزان زياد توقف نکنند .
16 ـ اگر مراقبين مشاهده کردند که دانش آموز جواب را اشتباه نوشته , او را سرزنش نکنند.
17ـ از برخورد شديد با دانش آموزان خاطي اجتناب شود .
18 ـ مراقبين با تبسم و بيان مطلبي نشاط انگيز , تنش هاي احتمالي دانش آموزان را کاهش دهند.
19 ـ در ابتداي جلسه امتحان راهنمايي و توضيح کافي پيرامون آن آزمون داده شود ودر حين جلسه از توضيح اضافي که موجب حواس پرتي آنان مي شود اجتناب نمائيد.
20 ـ سئوالات امتحاني , خوانا و از کيفيت بالا و مناسب برخوردار باشد .
21ـ با دانش آموزان در حين انجام امتحان گفتگو نشود .
22 ـ در صورت نياز ، پيش نويس در اختيار دانش آموزان قرار داده شود

نويسنده:گلزار كنشلو

منبع: مگنا

کلیه‌ی حقوق این بلاگ نزد تستاپ محفوظ است